W Resku, przy skrzyżowaniu ulic Jedności Narodowej i Szpitalnej, znajduje się obelisk poświęcony Karlowi Sprenglowi – jednemu z najwybitniejszych mieszkańców tego miasta. To właśnie on, jako naukowiec i praktyk, zapoczątkował w XIX wieku badania nad sztucznym nawożeniem, które zrewolucjonizowały rolnictwo w Europie.
Kim był Carl Sprengel?
Carl Sprengel urodził się 29 marca 1787 roku w Schillerslage koło Hanoweru, w rodzinie urzędnika pocztowego. Już podczas studiów na uniwersytecie w Getyndze zainteresował się gleboznawstwem i nawożeniem. Studiował chemię, fizykę, botanikę i mineralogię, a po ukończeniu edukacji wykładał w Kolegium Karolińskim w Brunszwiku, jednocześnie publikując prace naukowe i podręczniki.
W 1839 roku Sprengel osiedlił się w Resku, gdzie kontynuował doświadczenia na poletkach o powierzchni 300 mórg. W tym samym roku został sekretarzem generalnym Pomorskiego Towarzystwa Ekonomicznego, funkcję tę pełnił do 1854 roku. Był także członkiem korespondentem Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego.
Akademia Rolnicza i prawo minimum
W 1842 roku założył w Resku Akademię Rolniczą, w której propagował nowoczesne metody uprawy. To właśnie tam, pod wpływem uwag studenta Felicjana Sypniewskiego, sformułował swoją „Teorię minimum” – zasadę, która później stała się znana jako prawo minimum Liebiga. Mówi ona, że wzrost roślin jest ograniczony przez składnik odżywczy występujący w najmniejszej ilości. Choć często przypisuje się ją Justusowi von Liebigowi, to właśnie Sprengel był jej autorem.
Fabryka maszyn rolniczych i dziedzictwo
Sprengel założył również fabrykę maszyn rolniczych w Resku, która działała aż do II wojny światowej. Jego najważniejszym dziełem był trzytomowy podręcznik „Moje doświadczenia w uprawie roślin” (1847–1852), uznawany za najlepsze opracowanie w tej dziedzinie w Niemczech.
Carl Sprengel zmarł 19 kwietnia 1859 roku w Resku i został pochowany na miejscowym cmentarzu, gdzie do dziś zachował się jego grób. Obelisk przy ulicach Jedności Narodowej i Szpitalnej to hołd dla człowieka, który położył podwaliny pod nowoczesne rolnictwo.
Źródło: Łobez i okolice
Fot. facebook.com
